جمعه 26 مرداد 1397
English
نمایندگان گروه مقاوم سازی دریابیگی

مقاوم سازی دریابیگی

سازه های آجری

ساختمان آجري

دلايل اصلي عملكرد ضعيف اين گونه سازه‌ها از ترد بودن مصالح و كاهش مقاومت بر اثر تكرار شديد بار، وزن سنگين بناي حاصله و در نتيجه برشي زياد. سختي زياد در مقابل امواج زمين لرزه‌اي با پريودهاي كوتاه و كيفيت ساخت ناشي مي‌شود. همچنين به علت وزن زياد ديوارها، امكان كمانش خارج از صفحه تحت اثر  نيروهاي جانبي نيز وجود دارد. ترك‌هاي عميق در ديوارها، جدا شدن سقف از ديوارها، باز شدن تيرهاي طاق ضربي و ريختن آجرهاي درون طاق‌ها را نيز مي‌توان از جمله خسارات ناشي از اين گونه بناها بر شمرد. اين ساختمان‌ها در برابر زلزله رفتاري فريبنده دارد و به محض اين كه بار زلزله از مقاومت آنها اندكي بيشتر شد، به يكباره فرو مي‌ريزد. اما در مقابل، راه‌هايي براي مقاوم‌تر كردن اين گونه سازه‌ها وجود دارد. در آيين‌نامه نيز فصلي به ساختمان‌هاي با مصالح بنايي غير مسلح اختصاص دارد. بدون در نظر گرفتن اين ضوابط،این نوع  ساختمانها بسيار آسيب پذير خواهند بود.

ضعيف‌ترين نوع ساختمانهاي فولادي در ايران، ساختمانهاي بي اسكلت و نيمه اسكلتند. در اين نوع سازه، بخشي از برا قائم توسط ستونهاي فولادي و بخش ديگر توسط ديوارها و پايه‌هاي آجري تحمل مي‌شود و هيچ نوع سيستم لرزه‌بري هم وجود ندارد. اين نوع بنا تقريباً رايج‌ترين فرم ساختماني در كشور است و متاسفانه ميزان پايداري لرزه‌اي بسيار كمي دار زيرا بر خلاف ستونهاي فولادي كه تا حدودي قادرند جايجاييهاي افقي را بدون فروريختن تحمل كنند، پايه‌هاي آجري خيلي زود فروريخته و موجب ناپايداري كلي سازه مي‌گردند.

بايد دانست كه اگر چه يك ديوار آجري ممكن است مقاومت افقي بيشتري از يك ستون فولادي داشته باشد (بگذريم از اينكه ستونهاي فولادي كه در ساختمانهاي نيمه اسكلت بكار مي‌روند اصولاً فاقد مقاومت جاني‌اند) اما مقاومت معيار مناسبي براي تعيين درجه پايداري لرزه‌اي يك سازه نيست بلكه رفتار غلتكي است كه سازه را در برابر زلزله حفظ مي‌كند و از اين رو سازه‌اي با مقاومت افقي بسيار كم اگر بتواند جابجاييهاي افقي زيادي را در دوره‌هاي متوالي بارگذاري تحمل كرده و قدرت تحمل بارهاي قائم را از دست ندهد، خواهد توانست در برابر زلزله پايدار مانده و فرو نريزد. در واقع همين اصل مبناي كار روشهاي عايق لرزه‌اي است. بر عكس دي.ارهاي آجري عليرغم مقاومتي قابل توجه، بدليل نبود ظرفيت تغيير شكل، در زلزله‌هاي مخرب بسيار در ساختمانهاي تمام اسكلت، كليه نيروي وزن از طريق تيرهاي حمال به ستونهاي فولادي منتقل مي‌شود. درگذشته، اكثر ساختمانهاي تمام اسكلت در ايران بدون سيستم لرزه‌بر ساخته مي‌شدند. اين وضعيت نه تنها در ساختمانهاي كوچك و متوسط، بلكه در ساختمانهاي بلند هم ديده مي‌شود.