پنج شنبه 30 فروردین 1397
English
نمایندگان گروه مقاوم سازی دریابیگی

مقاوم سازی دریابیگی

سازه های فولادی

ساختمان فلزي:

ساختمان‌هاي فلزي به طور عمومي به علت انعطاف پذيري و قدرت تغيير شكل زياد فولاد، رفتار خوبي در زمان خوبي در زمان زلزله خواهند داشت، مشروط بر اين كه دقت لازم در طراحي و ساخت انجام شود. ساختمان فلزي با اجراي صحيح و داراي مهاربندي از جمله مقاوم‌ترين سيستم‌ها در برابر زلزله است. سه مساله بيش از همه مي‌تواند قابليت اسكلت فولادي را تحت تاثير قرار دهد. اولين مساله كيفيت جوشكاري است در كشور ما اكثراً جوشكاري‌هاي انجام شده بسيار ضعيف بوده، نظارت صحيحي نيز بر آن اعمال نمي‌شود. كيفيت بد جوشكاري شكل‌پذيري اسكلت را كم كرده، همچنين موجب شكست ترد اتصال تحت اثر بارگذاري متناوب زلزله و تخريب وسيع مي‌شود.

مشكل دوم استفاده از اتصال خورجيني است. در ايران به علت سادگي اجراء ارزان بودن و نبود مقاطع بال پهن، از اتصالات خورجيني استفاده وسيعي مي‌شود به طوريكه حدود 70 درصد سازه‌هاي فلزي تهران داراي اتصال خورجيني است. اين اتصال، اتصالي مهندسي و علمي نبوده و در برابر بار جانبي به هيچ وجه رفتار مناسبي از خود نشان نمي‌دهد. تجارب زلزله‌هاي گذشته در ايران نيز مويد همين مطلب است. اين دو مشكل از عمده‌ترين مشكلات ساختمان‌هاي فلزي در ايران به شمار مي‌آيد، به طوريكه اتصالات، نقطه ضعف اصلي اين ساختمان‌ها شده است و بالاخره مساله سوم، ميان قاب‌ها و به خصوص ميان قاب آجري است كه در وضعيت اجرايي فعلي موجب سلب انعطاف‌پذيري اسكلت فلزي مي‌شود. در زلزله منجيل‌، ساختمان‌هاي فلزي مهندسي عمدتاً رفتار خوبي از خود نشان دادند و به طور كلي خسارت وارد از زلزله بر اين ساختمان‌ها از حدود پاره‌شدن بادبندها و يا ريخته شدن ديوارهاي پر كننده بين ستون‌ها تجاوز نمي‌كرد.

فروريختن سازه به دليل پارگي بادبند ( و نه اتصالات) قدري عجيب است و همانطور كه در شكل ديده مي‌شود، خرابي در واقع ناشي از كنده شدن بادبند از محل ورق اتصال مياني بوده است. بايد توجه داشت كه اگر طراحي و اجراي اتصالات در سازه‌هاي فولادي به درستي انجام گيرد، احتمال گسيختگي سازه‌اي بسيار نادر خواهد بود زيرا سازه‌هاي فولادي ظرفيت فوق‌العاد بزرگي براي تغيير شكل دارند كه بسيار افزون بر حدود مجاز جابجايي در آيين‌نامه‌ها است.

متاسفانه اكثر ساختمانهايي كه توسط بخش خصوصي ساخته شده است فاقد سيستم لرزه‌برند زيرا بار وزن تنها نيرويي است كه سازنده در هنگام ساخت بنا با آن به طور جدي مواجه است و نيروي زلزله حضور ندارد، از اين رو ايجاد يك سيستم لرزه‌بر از ديد سازنده امري اضافي و غير ضروري است، و در واقع غفلت از آن معمولاً هيچ پيامدي براي وي ندارد. از سوي ديگر، خريدار نيز توجه چنداني به اين كاستي مهم ندارد و كمبود آن را حس نمي‌كند تا حاضر باشد براي كسب آن هزينه مربوطه را بپردازد. همين سهل انگاري است كه در گذشته خسارات هنگفت جاني و مالي ببار آورده است.